DEAD CAUSEURS

DEAD CAUSEURS

 GREAT NORWEGIAN COLLECTIONS OF CAUSERIES

SÅ PRØVER VI OSS PÅ KÅSERIET

OG NÆRLIGGJANDE TEKSTTYPAR.
HER ER 11 STERKE SAMLINGAR:

Gunnar Heiberg: Set og hørt (1917)

Nils Kjær: Svundne somre (1920)

Johan Borgen (Mumle Gåsegg): Betraktninger og anfektelser (1932)

Odd Eidem: Kefir og chianti (1958)

Arne Skouen: Ytringer (1973)
Arne Hestenes (Plut): Ringside (1974)

Arthur Klæbo: Vinteren varer så lenge (1976)

Arild Nyquist: Kollvikabrev (1978)
Ingvar Moe: Kjære kyrkjefolk (1981)
Ivar Eskeland: Den norske folkesjel (1983)
Ebba Haslund: Spurv i hanedans (1985)

Venteliste:

Peder W. Cappelen: Eventyret ute. Brev fra Flyndrefjord (1960)
Anton Beinset: På naustloftet med Gamle-Uri (1962)
Torolv Solheim: Vestavær (1967)
Nils Werenskiold: Livet på Lunkerud (1968)
Hallvard Rieber-Mohn: Sideblikk (1970)
Terje Stigen: Norsk rapsodi (1972)
Alfred Hauge: Fabelskip (1974)

Brikt Jensen: Loggbok (1981)

Norleif Holstad (Per A. Wold): Brev frå Hansvågen (1982)

Sigurd Muri: Arvegods (1988)

  

DET ER SJØLVSAGT VANSKELEG Å AVGRENSE DENNE SJANGEREN

SIDAN DEN HAR TREKK AV BÅDE DET PERSONLEGE ESSAYET, AVISPETITEN

OG DEN SKJØNNLITTERÆRE KORTPROSAEN I SEG
FLEIRE TEKSTAR HAR PREG AV RADIOKÅSERI, DAGBOK ELLER REISEBREV,

ANDRE SKRIBENTAR HAR SKAPT SI HEILT SÆREIGNE FORM,

JAMFØR SKOUENS YTRING, EIDEMS FLANERI ELLER ARNE HESTENES SINE PLUTSKE KNEFALL.

OMGREPET EPISTEL ER NYTTA AV NOKRE,

TRULEG I TYDINGA EIN KORT PERSONLEG REFLEKSJON,
MULIGENS MED EIT NOKO ALVORLEGARE TEMA,

MEDAN ANDRE HAR ISLETT AV MEMOARAR ELLER TILBAKEBLIKK I SEG.  

UTGANGSPUNKTET FOR DEI FLESTE ER LIKEVEL

DEN LITT UHØGTIDLEGE, SLENTRANDE VANDRINGA GJENNOM LIVET

OG DET HØGST PERSONLEGE SKRÅBLIKKET PÅ DEI KVARDAGSLEGE HENDINGANE

SOM MØTER EIN LANGSMED,

OFTAST I EIN LYS, HUMORISTISK TONE ELLER I EIN LITT MEIR SORGMUNTER SONG.
I KÅSERIET MATERALISERER DET MUNNLEGE SPRÅKET SEG
I EI SKRIFTLEG FORM  - TRULEG MEIR ENN I NOKON ANNAN SJANGER.
EIT BETRE NORSK ORD - I TRÅD MED DET FRANSKE OPPHAVET - ER KANSKJE SNAKKERI.

GLITRANDE PENNAR ER DET UANSETT!

PS: EIN OG ANNAN VIL KANSKJE SAKNE HOLBERGS EPISTLAR HER, TIL DØMES MORALSKE TANKER (1744),
ELLER GARBORGS KOLBOTNBREV (1890) OG KNUDAHEIBREV (1904).
PÅ MEG VERKAR DESSE TEKSTANE MEIR ESSAYISTISKE,
MEN HER KAN SIKKERT MEININGANE VERE MANGE.

DEAD ESSAYISTS - GREAT NORWEGIAN ESSAYS

DEAD ESSAYISTS
GREAT NORWEGIAN ESSAYS

Ludvig Holberg: Moralske tanker (1744)
Ivar Aasen: Om vort Skriftsprog (1836)

Nils Kjær: Vestlandsreise (1909)

Erling Kristvik: Folkelagnad (1920)

Francis Bull: Bjørnstjerne Bjørnson (1932)

Inge Krokann: Det store hamskiftet i bondesamfunnet (1942)
Eirik Vandvik: "Alt menneskleg vedkjem meg" (1945)
Aasmund Brynildsen: Svermeren og hans demon (1952)
Jens Bjørneboe: Tale til årets russ (1956)

Hans Skjervheim: Deltakar og tilskodar (1957)

Gabriel Øidne: Litt om motsetninga mellom Austlandet og Vestlandet (1957)
Jens Arup Seip: Fra embetsmannsstat til ettpartistat (1963)

Peter Wessel Zappfe: Barske Glæder (1969)
Carl Fredrik Engelstad: Notater underveis (1970)

Georg Johannesen: Om den norske tenkemåten (1975)

Som ein vil sjå, inneheld denne lista
både einskildessay, essaysamlingar og artiklar med essaypreg.

Utvalet er sjølvsagt subjektivt  og ikkje så lite personleg,
sidan dette er tekstar som har opna dører
til mi eiga forståing av norsk historie, politikk og litteratur
m m m
frå gymnastida og fram til i dag.

Men her er MANGE fleire!

Kom gjerne med framlegg!