ST. STEPHEN´S GREEN

Om du er interessert

i musikk, språk, litteratur og historie,

og samtidig finn glede i

å vere saman med 

uhøgtidlege,  joviale og fridomselskande menneske, 

er Dublin staden for deg,

for denne byen er skapt av poetar og patriotar.

Og unngå for all del ikkje

å gå ein tur gjennom den flotte parken 

St. Stephen´s Green,
ei av dei grøne lungene på sørsida av byen,
som ligg i enden av den sydande gågata Grafton Street,
påkosta av ølmagnaten Arthur Guinness
(verkeleg ein velgjerar med høg stjerne i byen),
og nytta som base under Påskeopprøret i 1916,

for her står den fremste av alle irske rebellar,
Robert Emmet,
 visst nok ikkje meir enn eit steinkast
frå barndomsheimen sin,

midt inne i den vidkjende talen 
han heldt rett før han vart avretta i 1803.

Men her er fleire tale- og skriveføre 
fridomskjemparar,

poetar, journalistar

og soldatar,

både menn

 

og kvinner,

i tillegg til minne frå 
The Great Famine,

hungersåra 1845-49,
som førte til den enorme utvandringa
til USA
(mellom anna Kennedyane),

 og ei tysk takk

for humanitær hjelp etter
den andre verdskrigen, 

men fyrst og fremst er dette

James Joyce sin park, 

kanskje 

Irlands største forfattar

gjennom alle tider,

sjølv om han knappast var innom her

dei siste 28 åra av livet sitt.

REBELSK LANSERING

Vi minner om

LANSERINGSFESTEN

FOR

RASMUS REBELLEN

PÅ

KAFFIKARI I ULSTEINVIK

ONSDAG 2. OKTOBER KL 1900

der Øystein les,

Ronald 

og Odd syng

og Kaffikari 

serverer kaffi og kaker.

Vel møtt!

Stefan Zweig: Legender

For oss som likar å snuse litt rundt på antikvariat,

kan det stundom dukke opp perler som austerrikske Stefan Zweigs Legender,

ei samling med fem forteljingar, som kom ut posthumt i 1945,

tre år etter at denne svært gåverike forfattaren

tok sitt eige liv i Rio de Janeiro,

dit han (via London)

 hadde emigrert etter Anschluss og den påfylgjande nazifiseringa av heimlandet i 1939.

  

Til grunn for nesten alt i den halvt italienske Zweig sin

litterære produksjon 

- det vere seg noveller (kanskje særleg), dikt, biografiar, librettoar, essays og historiske verk -

ligg det utprega humanistiske livssynet hans,

slik det hadde vakse fram gjennom den

europeisk kultursoga gjennom hundrevis av år,

med dei jødiske og kristne impulsar

som der hadde kome til,



noko som ikkje minst kjem fram i dette verket,

og særleg i legenden om Den begravede lysestage,

ei forteljing på over hundre sider,

som tek utgangspunkt i germanarane 
(meir presist vandalkongen Genserik) 
 si røving av Roma
i 455

og jødane sin lange og intense kamp

for å få menoraen tilbake til Det heilage landet. 
Eg lyt tilstå at eg tidlegare berre har lese
Sjakknovelle av denne forfattaren,
ein tekst som vart skriven i 1941
og som kom ut på Heinesen forlag i fjor.

Og så fann eg denne i bokhylla,

I følelsenes vold

(Verwirrung der Gefühle) ,

 

også det ei novelle,

spinnande rundt tabuemnet homofili m m,

som kom ut i 1927 og som selde utrulege 60 000 eksemplar i løpet av eitt år,

noko som var himmelhøgt over til dømes Thomas Mann sine opplag.

Så då Stefan Zweig døydde i (kanskje det hardaste krigsåret) 1942,

vonbroten over fascismen 

og knust av samanbrotet i den europeiske kulturen,

var det ei verdsstjerne og ein formidabel salssuksess

som forlot den litterære arenaen.  

Men tilbake til Legender. 

Boka kom ut i Den norske bokklubben i 1969.

Omsetjinga i mi eiga billegutgåve frå Jespersen og Pios forlag

viser oss at også dansk kan vere eit svært vakkert språk. 

Den som vil, kan få låne henne med meg.  

Rebellen er laus!

Slik ser boka ut på redaktøren sitt skrivebord.

Så får vi håpe at ho leitar seg heim

til bokhandlarane, biblioteka, avisredaksjonane

og framfor alt lesarane 

i løpet av veka.

Den-Alltid-Fantastiske-Blåtind-Turen

Tradisjonen tru

nytta andreklassingane ved UVS

den årlege fjelldagen

til å klivre opp til Hareidlandets høgste punkt,

Blåtind, 697  m o h.

Turen gjekk frå Løset

(bussane stoppa på Moldskred)

til Kvamstua,

over Høgenausa,

og vidare

(leikande lett)

 opp Bukketroppene

til Kongsvollen,

der det vart tid til eit svært fortent 

matfriminutt,

før ein endeleg nådde målet 

og kunne nyte utsikta

i alle retningar

samtidig med at nokre drakk kaffi

og blei retteleg gode vener,

medan andre tok livet

aldeles med ro,

før vi gjekk til Grøthornet

og sidan ned gjennom skogen

til den gamle ferjekaia på Eiksund,

der bussane etter kvart kom 

og køyrde oss alle heim.

Go Go Go With The Flø

Flø skuffar deg aldri, 

særleg ikkje når véret er som i dag,

med 18 grader og berre ørlite vind på dei høgste toppane,

så om du parkerer bilen ved bommen,

og traskar grusvegen fram mot Brørevatnet,

før du skråar vestover mot kvia ved foten av Snellelida,

og ser at Svartevatnet lagar eit slags hjarte

mot havet,

og sidan fylgjer råsa mot Smørkinna,

slik at du får sjå kva denne øya 

(og kanskje også menneska som bur her)

er laga av,

altså lyng og stein og lyng,

hamnar du til slutt på Veten,

som framleis viser kva funksjon dette fjellet hadde

som varslingssentral for ufred

i kanskje meir enn 800 år,

sidan vetane langs kysten ikkje var vardar,

men ringmurar med véd, 

klare til å tennast

om den rette meldinga kom,

med ei fenomenal utsikt

frå Kjerringa på Stad i sør

til Skulen og Hildrehesten

og jamvel øyane i Ytre Romsdal i nord,

 noko som skulle prove

at Flø både var 

og er

eit sentrum,

ikkje berre for kunst og motar og det som er att

av landbruk 

på denne øya 

som vikingane kalla Hod,

men eit spetakulært utkikspunkt

mot leia,

gjerne med stor L,

sjølve vegen mot nord,

denne retninga som har gitt landet vårt namn,

slik at vi trygt kan seie

Go With The Flø,

Go, Go, Go,

særleg på ein fredagskveld

i slutten av august.

Mettemaritråsa over Hareidlandet

For å markere kronprinsessa sin førtiårsdag den nittande august,

gjekk eg Hareidlandet på tvers
i sol og regn.



Den royale råsa startar i Indredalen

og passerer rikeleg med røsslyng
på vegen opp mot toppen av Snellelida,

der ein kan sjå sørvestover mot Runde
og mange av dei andre forblesne (men akk, så lukkelege) 
øyane i Ulstein og Herøy.

Etter Rypdalsvatnet

skråar ho utover mot Skolma,
med store sjansar for så mykje vind og regn
at det blir uråd å ta bilete,
og etterpå ned mot Ytreflødalen,
med fin sikt mot fjellet Lesten
på Gøyna,
eit kjent og kjært méd for fiskarbøndene,
ein gong bautande inn frå havet

med fisk i alle rom. 

Bak ein stein ved elva
møtte eg nokre lyse og fagre jenter
i sin beste alder.
Ingen av dei var henne.

Men kven veit,

ein vakker dag kjem kanskje kronprinsessa
vandrande over Turrlyngheiane
eller langs Skinnalivatnet,
frå aust mot vest,
i sol og regn,
som om det var det mest naturlege
i verda.

Mjølkesyrebronsesmak

Med ei vel tøff opning

på firehundremeteren under Veteran-NM

(28 sekund),

vart dei siste to hundre

temmeleg harde

(34 sekund).

Men skøy var det likevel.

Byrkjelo 11.8.2013

Litt internasjonalt

Litt stas er det no sjølvsagt

å kome på trykk 

i det internasjonale litteraturmagasinet Structo.

 Det er den skotske forfattaren Christine de Luca

som har omsett diktet 72 

frå 

kjensla av at det ikkje regnar andre stader enn her (2004)

til shetlandsk,

slik ho også har gjort det med

den islandske forfattaren Adalsteinn Àsberg Sigurdsson

sin tekst

Leiden Heim.

Det er mange flotte tekstar i dette magasinet.

Eg kjenner meg i godt selskap.

http://www.structomagazine.co.uk/

Über allen Gipfeln ist Ruh

Riseselet, Hareid, mot Vartdalsfjella

torsdag 15. august kl 1945.

Über allen Gipfeln 

Ist Ruh',

In allen Wipfeln 

Spürest Du

Kaum einen Hauch;

Die Vögelein schweigen im Walde.

Warte nur! Balde

Ruhest du auch.

JWvG

Store-Rasmus i kjømda

Om alt 
går slik vi trur,
kjem 
Rasmus Rebellen
rundt 
1. september.

Sjå elles:

http://www.samlaget.no/nn-no/forfattarar/o/oeystein-orten.aspx

Å, Ivar

Å
Ivar, du Ivar,
kva leita du etter
då du traska fjørelangs
og bygdimellom
alle desse tusen kilometrane,
var det verkeleg
dei håse orda og surklande lydane
frå alle som hadde gått 
før deg 
med låke ryggar og ringe sko
eller berre dei blyge smila
og grove nevane
som tok i mot deg
då du stod ved grindene
og ville inn,

for utan deg

hadde vi no sloppe

alt dette evinnelege snakket

om kva som eigentleg er 
vårt

og ikkje trengt om 
å sørgje over

alle
venene

som har forlate

oss

(altså språket, 
denne vindskeive fellesskapen
av mold og melodiar)

og 
dermed 
også seg sjølve,

  så vi 

som framleis meinheld i stirren
og kjem snublande etter
(noregsmeistrar

i toskeskap)

 undrar oss

i kor:
korfor korfor korfor
måtte du gå så langt
og så lenge, vi veit no kvar 
det endar